A Harfi Ansiklopedi Kimdir

AHMED YESEVİ

Şeyh, şair ve tarikat kurucusudur. Orta Asya Türk’lerindendir. Batı Türkistan’da Sayram şehrinde doğmuştur. Babası şeyh İbrahim öldükten sonra ablası ile beraber Buhara yakınında bulunan Yesi şehrine gelerek yerleştikleri için Yesevi adını almıştır. Buhara’da Hemedan’lı Şeyh Yusuf’un yanında yetişti ve onunla birçok yerleri gezdi.

Şeyh Yusuf’un üçüncü halifesi olarak tekrar Yesi şehrine geldi ve ölümüne kadar (1166) orada kaldı. Dini telkinleri ve halk edebiyatı şekilleri içinde yazdığı şiirleri ile şöhret kazandı. Bir ziyaret yeri haline gelen türbesi Timurlenk tarafından muhteşem bir tarzda yeniden yaptırıldı. Yesevi tarikatı Seyhun, Taşkent, Maveraünnehir ve Harzem sahalarına yayılmakla kalmadı, 13. yy. da Anadolu’ya da girdi. Anadolu’da kurulan Hayderiye, Bahai ve Bektaşilik tarikatları üzerinde Yesevi tarikatının tesiri oldu. Nakşibendi’ler de Ahmed Yesevi’yi benimserler. Yesevi’liğin Türkler arasında bu kadar yayılmasının sebebi, inanç ve tarikat adabında Türklerin milli kültür, örf ve adetlerine uygun taraflar bulunması idi. Yesevi’nin şiirlerinde Orta Asya Türk halkının sevdiği hece veznini ve sade dili kullanması da bunu gösterir. Yesevi’nin şiirlerinden bir kısmı öğretici mahiyettedir. Bunlar Divan-ı Hikmet (Hikmetli Şiirler Dergisi) adı altında toplanmıştır. Ahmed Yesevi’nin lirik şiirleri de vardır. Divan-ı Hikmet’e, Yesevi tarikatına bağlı başka şairlerin manzumeleri de karışmıştır.

Yorum Ekle

Click here to post a comment