A Harfi Ansiklopedi Kimdir

AHMEDİ

Türk hekim, bilgin ve şairidir. 1334 yılında Uşak’ta doğmuştur. Asıl adı Taceddin İbrahim, babasının adı Hızır’dır. Kütahya’da (Germiyan) ilk öğrenimini yaptı. Mısır’da Şeyh Ekmeleldin’den ders gördü. Molla Şemseddin Fenari ve Hacı Paşa ile arkadaşlık etti. Din bilgisi, müspet ilimler ve hekimlik öğrendi. Sırası ile Süleyman Şah (Germiyan beyi), Yıldırım Bayezid, Timurlenk, Bayezid’in oğulları Süleyman Çelebi, Emir Sultan ve Çelebi Mehmed’e hizmet etti. Onlara şiirlerini, eserlerini ithaf etti. Zarif, hoş sohbet bir adam olduğunda kaynaklar birleşir. Ahmedi’nin şairliğinden başka hattatlığı ve musavvirliğinden de bahsedilir. Edebi şahsiyetinin teşekkülünde Gülşehri, Hoca Mesud ve Şeyhoğlu’nun tesirleri görünür. Bazı sofiyane şiirlerinde ise Yunus ve Aşık Paşa tesiri vardır. Şiirlerinde taşkın bir lirizmden ziyade, ölçülü bir sanatkâr itinası dikkati çeker. Başta Şeyhi olmak üzere 15. yüzyılın ilk yarımında yetişen şairlere tesir et­miştir. Eserleri: Divan, İskendername (1390) ideal bir cihangir sayılan İskender’e ait rivayetlerdir. 10 000 beyitlik bu mesneviyi yazarken, sadece Firdevsi ve Nizami’ye bağlı kalmaz, başka rivayetlerden faydalanarak, ansiklopedik kültürünü gösteren ilaveler yapar. Eserin sonuna ilave edilen Osmanlı tarihi hakkındaki kısım, ilk Osmanlı vakayınamesidir. Sonraki Osmanlı tarihçileri bu eserden faydalanmıştır. (Anonim Tevarih-i Al-i Osman, Lütfi Paşa Tarihi, Şükrullah’ın Behçet-ül Tevarih’i). Eserlerin bilinen nüshaları 15. Ve 16 yüzyıllarda yazılmıştır. Cemşid-ü Hurşid Selman Saveci’nin aynı adı taşıyan mesnevinin tercümesidir. Ahmedi eseri çevirirken Selman’ın eserinden ayrılarak araya çeşitli didaktik parçalar, gazeller, kıtalar ilave etmiştir. Mesnevi klasik Cemşid-ü Hurşid hikayesidir. Tervih-el-Ervah (Ruhları Teskin Etme) 4000 beyitlik bir mesnevidir. Bu eserinde Kanun-i Şifa’dan istifade etmesi Kanun-i Şifa adlı bir eserin bulunduğu rivayetine yol açmıştır. Mırkad-ül Edep (Edep Merdiveni) lugata ait Farsça manzum bir eserdir. Hayret-ül-Ukala (Akıllıların Hayreti), Kaside-i Sarsari Şehri (Sarsari Kasidesi yorumu) adlı eserleri Kâtip Çelebi tarafından zikredilir. 1413 yılında Amasya’da vefat etmiştir.

AHMEDİ

Tolonoğullarından Ahmed bin Tolon’un (868-884) Mısır’da kendi adına kestirdiği altın dinardır. Adına nispetle bu dinarlara Ahmedi denilmiştir. Ahmedi dinarının çapı 23 mm.’dir. Dinarın ortasında, etrafında ve ön arka yüzünde Kur’an-ı Kerim’den ayetler bulunmaktadır. 

Yorum Ekle

Click here to post a comment