A Harfi Ansiklopedi Nedir?

AHRAR FIRKASI

İstanbul’da kurulan bir siyasi partidir (1908). İttihat ve Terakki fırkasına muhalefet etmek üzere kuruldu. Başlıca kurucuları Ahmed Samim, Celaleddin Arif, Fazıl, Mahir Said, Nihad Reşad, Nureddin Ferruh, Tahir Hayreddin, mabeyinci Reşid Beyler ve Damat Salih Paşadır. Fırka başkanlığı Prens Sabahaddin’e teklif edilmiş, fakat kabul etmemişti. Kuruluşu sırasında yayımlanan programda partinin gayeleri şöyle açıklanmıştı: En geniş anlamı ile hürriyetlere yer vermek, mahalli yetkileri genişleterek, ademi merkeziyet esasını uygulamak.

Bu partinin çevresinde gayrı müslim Milletvekilleri ile, ikinci Meşrutiyet’in kuruluşundan, İttihat ve Terakki’nin icraatından memnun olmayanlar toplandı. Mebusan meclisinde küçük, milessir bir zümre meydana getirdiler. Bir süre sonra ittihatçılar Ahrar fırkası ile anlaşıp birleşme teşebbüsüne geçtiler. Fakat o sırada Serbesti gazetesi başyazarı Hasan Fehmi Bey ittihatçılar tarafından öldürüldü. Bu olay, teşebbüsü neticesiz bıraktı. Ahrar fırkasının siyasi çalışmaları 31 Mart vakasını teşvik eden sebeplerden biri olarak görüldü ve 31 Mart vakası bastırıldıktan sonra fırka kapatıldı. Mütareke’de kuruculardan Mahir Said Bey Milli Ahrar Fırkası adı ile yeni bir parti kurma teşebbüsüne geçtiyse de müspet bir sonuç alamadı ve kuruluş kısa bir zamanda dağıldı (1919). Fırka, siyasi görüşünü yaymak üzere Osmanlı adlı bir gazete çıkardı, başyazarlığını önce Fazıl Bey, sonra Süleyman Nazif ve Nihad Reşad Bey yaptı. Bu gazetede ittihatçılar aleyhinde şiddetli tenkil yazıları yayımlıyordu.