A Harfi Ansiklopedi Kimdir

AKŞEMSEDDİN

Türk bilgin ve hekimidir. 1389 yılında Osmancık’ta doğmuştur. Asıl adı, Şeyh Mehmed Şemseddin bin Hamza’dır. Babası Hamza, Şahabettin Sühreverdi soyundandır. İlköğrenimini Amasya’da tamamlandıktan sonra Halep’e gitti. Bu yolculuk sırasında kendisini Hacı Bayram Veli’nin irşat edeceğine işaret olan bir rüya görerek Ankara’ya döndü ve onun müridi oldu. Kısa süre Beypazarı ve İskilip’te oturduktan sonra Göynük’te ders vermeğe başladı. O sırada Edirne sarayında Şehzade Mehmed (Fatih) doğmuştu. Babası Sultan 2. Murad, Hacı Bayram Veli’ye mensuptu. Onun tavsiyesiyle Şehzadesine Akşemseddin’i lala olarak getirtti, böylece Akşemseddin, Şehzade Mehmed’in hocası oldu.

Sultan 2. Mehmed İstanbul’u kuşatırken, hocasını yanından ayırmadı. Akşemseddin, devamlı olarak askerin maneviyatını yükseltiyor, 2. Mehmed ile istişare ediyordu. Daha önceleri Konstantaniyye’yi fethe teşebbüs ederek orada şehit olan Halid bin Eba Eyüb el Ensari’nin mezarının yerini manevi bir güçle buldu. Onun da şehri saran Türk ordusuna yardımcı olduğunu ilan etli. Hatta rivayete göre fethin gün ve saatini 2. Mehmed ve orduya haber verdi. Fatih, hocasını ve mürşidini uzun zaman yanında alıkoymakta ısrar etti, ama Akşemseddin yerleşmeye karar verdiği Göynük’e gitti ve 1459 yılında orada öldü. Türbesi de aynı yerdedir.

Akşemseddin, din ve tıp sahasında derin bilgi ye sahipti. Hacı Bayram Veli’nin ölümünden sonra onun tarikatının Melamilik kolunu Ömer Dede, Bayramilik kolunu Akşemseddin ve onun halifesi İbrahim Tennuri’nin yürüttükleri bilinir. Akşemseddin’in tıbba dair elde iki kitabı vardır: Maddet-ül-Hayat (Hayatın Maddesi) ve Kitab-ül-Tıp (Tıp Kitabı). Her ikisi de Türkçedir ve Feyzullah Efendi kütüphanesindedir. Ayrıca Hall-i Müşkilat (Güçlüklerin Halli), Risalet-ül-Nuriye (Nur Risalesi) ve Makamat-ı Evliya (Velilerin Makamları) adlı Arapça kitapları vardır. Akşemseddin hakkında yazılıp basılmış tek kitap, Emir Hüseyin’in Menakıpname’sidir.

Yorum Ekle

Click here to post a comment