Ansiklopedi Kimdir S Harfi

ŞEHBENDERZADE AHMED HİLMİ

İkinci Meşrutiyetin tanınmış isimlerindendir. 1865 yılında Filibe’de doğmuştur. 1908’den sonra basın hayatına girdi. İlk memuriyetini Posta ve Telgraf nezaretinde yaptı. Beyrut’ta vazife gördüğü sırada fikir hürriyeti mücadelesi yapmak için Mısır’a kaçtı. Meşrutiyetin ilanından sonra İstanbul’a döndü ve Darülfünunda felsefe dersleri verdi. Aynı yıllarda Hikmet adlı felsefi bir dergi çıkardı. Sonradan bu dergiyi gazete haline koydu ve ölümüne kadar onun yayımı ile uğraştı. Ahmed Hilmi’nin zengin bir yayın hayatı ve fikir mücadelesi oldu. Batı’nın felsefi akımları hakkındaki bilgisine rağmen esasta tasavvuf ve vahdet-i vücut eğilimindeydi. Yazılarında bu iki istikameti birleştirmeğe çalışıyordu. Felsefi konuları halka indirmek başlıca tasası idi.

Şehbenderzade batılı bir düşünür olmaya çalıştığı için bu tartışmalarda İslam mistiklerine doğrudan doğruya dayanmamayı ve tartışmaya girdiği düşünürlerle aynı zemin üzerinde konuşmayı tercih etmişti. Amak-ı Hayal (Hayalin Derinlikleri) adlı felsefi romanında kahramanına uzun bir fikir seyahati yaptırdıktan sonra sonunda vahdet şehrine ulaştırıyor. Üniversiteli Gençlerle Bir Konuşma adlı son eserinde yeni neslin kafasında birçok eski soruları canlandırıyor ve sağlam bir metot aramalarını, metotla birlikte ideal sahibi de olmalarını tavsiye ederek: “Bugünkü durumunuz nedir” diye sorar. Birçok iyi niyetleri olan, fakat metot ve idealden mahrum bir topluluk diye cevap verir. Hükümetler bu hastalıkta milletle ortaktır. Milletin fertlerinde bir arzular mutluluk. Hükümette bir temenni var, vatanı imar etmek. Fakat bu hedefler öyle belirsiz ki bu hali ile bir ideal olmaktan ziyade şahsi içgüdü sayılabilir.

Ahmed Hilmi. Tasavvuf ve Yeni İlimlerde Felsefe, Kadınların Hukuku ve İslam’da Manası, iblik Behmen (felsefi roman). Maddiyun Mesleği (Materyalizm), Çağımızın Felsefesi ve Sosyoloji, Din, Felsefe ve ilim Karşısında, Feminizm, İslam ve Kadınlar adlı eserlerini Hikmet dergisinde ve gazetelerde yayımladı. Huzur-ı Akl ü Fende Maddiyun Meslek-i Dalaleti (Akıl ve Fen Karsısında Sapık Materyalizm Meselesi) 1916, Tarihi İslam (İslam Tarihi) 2. cilt 1910-1912, Üss-i İslam (İslam’ın Temeli) 1916, önemli eserleridir, bir de istibdadın Vahşetleri (1910) adlı bir piyesi vardır. 1913 yılında İstanbul’da ölmüştür.

Yorum Ekle

Click here to post a comment