A Harfi Ansiklopedi Nedir?

AKAJU

Brezilya’da yetişen cajuerio ağacının meyvesidir (tupi dilinden alınmıştır).

Tropik bölgesinde yetişen birçok ağaca verilen addır. Bunlar, tespihağacıgiller’in çeşitli türlerindendir. En tanınmışları swietenia mahogany denilen türdür. Bu türden elde edilen Amerika akajusu, kaplama ve ince marangozluk işlerinde çok kullanılan sert ve kırmızımsı bir odundur.

Akaju rengi, açık ve koyu damarlı, kırmızı kestane rengi.

Akaju (swietenia mahogany), ince elyaflı, çekilmesi az olan, gerçek odunu taze iken sarı, fakat kuruyunca kırmızımsı kestane rengine dönen bir ağaçtır. Cilaya çok elverişlidir. Zenci Afrika’sında yapılan araştırmalar, bu familyanın başka bir cinsi olan khaya’nın (rengi akajudan daha açıktır) bulunmasını ve geniş ölçüde kullanılmasını sağladı. Uzun süre Grand-Dassam (Fildişi Sahili’nin aynı adı taşıyan limanından) diye adlandırılan ilk akajuya bugün Afrika akajusu demek yerinde olur. Daha sonraları, iç bölgelerde beyaz akaju bulundu. Çok yakın tarihlerde de bir başka cins odun (Entandrophragma) ticari değer kazandı. Sipo, sapelli, tiama denilen ince odunlar bu cinse girer. Bütün bu cinsler (Bk. ODUN) kaplamacılıkta, kontrplakçılıkta, abanoz işlerinde, hatta marangozlukta sanayi bakımından çok büyük bir önem kazanmıştır.

Damarlarının biçimine göre akaju düz, damarlı, alazlı, hareli, benekli, tırtıllı, yollu veya karışık damarlı olur. 18. yüzyılın ikinci yarısından sonra akaju mobilyalar İngillere’de çok yayıldı (Chippendale, Sheraton, Adams). Aynı devirde 16. Louis stili, 15. Louis (jacab) stilinin yerini alınca, Fransa’da da akaju mobilyalar ortaya çıktı ve bütün 19. yüzyıl boyunca devam etti. Bu mobilyalar 1900’de bırakıldı, 1925’ten itibaren yeniden kullanıldı. Bu modada çok defa akaju yerine boyalı yerli odunlardan yararlanılmıştır.

Yorum Ekle

Click here to post a comment