A Harfi Ansiklopedi Nedir?

AKARCA

Halk dilinde Akarsu anlamında kullanılan bir kelimedir.

Daimî olarak akan çeşme, kaplıca da diğer anlamlarıdır.

Tıpta, Çıban, fistül, Bir dokuda ya doğuştan ya da travma veya hastalık sonucu, yahut ameliyat ile meydana gelen kanala denir.

Daima akan yara, sıraca.

Belsoğukluğu, kemikveremi gibi akıntılı hastalıklara da bu ad verilir.

Doğuştan akarcalar nispeten nadirdir. Bunlara genellikle idrar yolları ve göğüs boşluğu (trakça ve bronş akarcaları) civarında rastlanır. Bu çeşit akarcalar hemen her zaman ameliyatı gerektirir. Travma akarcaları, genellikle bir kesici âlet veya bir kurşun yarasından meydana gelir. Kırık da buna sebep olabilir (msl. leğen kırığından ileri gelen idrar yolu akarcası). Zor veya uzun sürmüş doğumun sebep olduğu akarcalar da travma akarcasından sayılır. Bunlar çoğunlukla rahim ile mesane veya rahim ile rektum arasında meydana gelen kanallardır. Bütün bu akarcalar için tek tedavi yolu ameliyattır. En çok rastlanan akarca patolojik akarcadır. Bir iltihaptan, veremden veya habis gerek bulundukları yere göre çeşitli şekilleri olur. Çok sık rastlanması bakımından anüs akarcası üzerinde ayrıca durmak gerekir.

Anüs akarcasının en yaygın sebebi, makatın saran ve basur’dan ileri gelen apselerdir. Makat akarcaları ya yarımdır ya tamdır. Tam olanı kaba et ile rektum arasında bir kanal açılması şeklinde belirir. Tam larda bu kanal, büzücü halka kasların ya içinde (sfenkter içi akarca) veya dışında (sfenkter dışı akarca) olur. Makat akarcaları da ancak ameliyatla iyileşebilir. Cerrahi akarcalar, bir uzvun içindekini dışarıya akıtmak (kolostomi) veya iki organ arasında bağlantı kurmak (Eck akarcası) için yapılır. Bu ikinci durumda daha çok canastomoz terimi kullanılır.

Belli başlı akarcalar şunlardır: Göz pınarı göz evinin altındaki akarcalar, kulağın ve çene kemiğinin dibindeki akarcalar, diş, tükürük bezleri, gırtlak, ense, cidav, mide, bağırsak, idrar yolları, eklem akarcaları v.b. Tedavi, akarcanın çeşidine ve yerine göre değişir. Kanalın kapanması, irkiltici iğnelerle veya oluğa dağlayıcı maddeler sokarak sağlanır. Bazen, çeperlerin yarılması ve kazıma gerekebilir.

Akarca, yabancı bir cismin veya kangrenlenmiş bir doku parçasının içeride kalmasından ileri geliyorsa, çevresindeki dokular kesilerek irin akıtılır, mümkünse yabancı madde de çıkarılır.

Tükürük akarcası, en çok atlarda ve köpeklerde rastlanan bir akarca türüdür, bir tükürük kanalında yabancı bir maddenin bulunmasından ileri gelir. Akması engellenen tükürük sonunda bir akarcaya sebep olur ve oradan akar. Akarcanın çevresindeki dokuları kesmek ve yabancı maddeyi çıkarmak gerekir.

Yorum Ekle

Click here to post a comment