A Harfi Ansiklopedi Nedir?

AKASYA

Mimosaceae familyasından olan akasya, Tropik Afrikası’nda yetişen, tanen, zamk, boya maddeleri, veren bir ağaç cinsidir.

Erkek akasya, Guyana’dan gelen, doğramacılıkta, araba yapımında ve iskele kerestesi olarak kullanılan bir odun çeşididir.

Gerçek akasya, Guyana’dan gelen, lüks mobilyacılıkta ve kaplamacılıkta kullanılan pembe damarlı, sarı renkli bir odun çeşididir.

Yalancı akasya, ilmi adı Robinia pseudoacacia olan, bahçelerde ve yol kenarlarında yetiştirilen, beyaz, kokulu çiçekli akasya ağacıdır (Papilionaceae familyası).

Akasya cinsinin yaklaşık olarak 500 türü vardır. Bunların çoğu Ekvator bölgesinde veya Avustralya’nın tropikler arası bölgelerinde yetişir. Bunlar genellikle dikenli olan ağaç veya ağaççıklardır. Sepileyici olarak tanınan en eski hulâsa acacia catechu adını taşıyan ağacın odununu su ile kaynatarak ve bu sıvıyı yoğunlaştırarak elde edilen ve kasu denilen hulâsadır.

Esi Çin ve Birmanya’da hazırlanır. Bu memleketlerde ağızda çiğnenir. Avrupa’da derilerin tabaklanmasında ve boyanmasında kullanılır.

Arabistan akasyası, (A. Arabica) veya diğer adları ile kırmızı zamk ağacı, beyaz zamk ağacı, Mısır, Senegal ve Somali’de yetişir. Gövde ve meyve kabukları sepileyici madde olarak kullanılır. Bu ağacın üzerinde meydana gelen zamk, Arabistan zamkı (zamk-ı Arabî) adını taşır. Avustralya menşeli birtakım türlerin gövde kabukları mimosa adını alır. Bunlar önemli sepileyici maddelerdir. Bu türlerden en önemlisi acacia decurrens’in bir çeşidi olan mollissima’dır. Tanen taşıyan mimosalar, Natal, Kap ve

Transvaal’de geniş çapta, birkaç zamandan beri de Fas’ta yetiştirilmektedir. Gövde kabuklarında aşağı yukarı yüzde 35 oranında tanen bulunur. Bu kabuklardan sepileyici bir hulâsa hazırlandıktan sonra, odunundan da kâğıt hamuru imalinde istifade edilir. Bazı akasya türleri, memleketimizin Akdeniz ikliminde süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Çiçekleri mimoza adı ile bilinir.

AKASYA Baklagillerden bir ağaç veya ağaççık türüdür.

Akasya ağacı’nın (Robinia pseudoacacia) vatanı Kuzey Amerika’dır. Avrupa’ya 17. yy. da getirildi. Boyu 25 m.ye ulaşır ve yüz sene kadar yaşar. Dallarının dikenli olması, beyaz ve kokulu çiçeklerinin salkım halinde toplanmış bulunması, yapraklarının pennat ve çok yapraklı olması ile (5-12 çift yaprakçık) tanınır. Aynı zamanda çok sayıda sürgün verir ve meyilli arazide toprağı tespit etmek (demiryolu şevleri), kalkerli boş araziyi ağaçlandırmak için kullanılır. Odunu kusursuz, sarımsı, ağır damarlı, elastikî ve dayanıklıdır. Araba karoseri, fıçı, direk, kazık, sırık yapımında, marangozluk, döşemecilik, tornacılıkta kullanılır. Yakıt olarak iyi bir odundur, fakat ateş sıçratır. Bahçelerde yetiştirilen diğer Robinia türleri: R. viscosa, kısa salkımlı küçük bir ağaç. R. hispida, dalları tüylü ve salkımları canlı pembe renkli olan, 1-3 m. boyunda bir ağaççık. R. neomexicana, çiçekleri morumsu olan bodur bir ağaçtır.

Yorum Ekle

Click here to post a comment