A Harfi Ansiklopedi Nedir?

AKÇAAĞAÇ

Akçaağaçgiller’den (aceracea familyası) bir orman ağacıdır. Akçaağacın odunu hafif ve sağlamdır.

Akçaağaç’ların yaprakları karşılıklı, çiçekleri iki eşeyli, tohumları kuru ve rüzgârla uçuşabilecek şekilde kanatlıdır. Akçaağaç odunu ince marangozlukta, tornacılıkta, arabacılıkta vb. işlerde kullanılır. Seksene yakın çeşidi vardır.

Akçaağaç, dağınık bir şekilde ormanlarda bulunur, fakat yetişmesi için toprağın verimli olması şarttır. Yenileşmesi çok kolaydır. Çok canlı olan fidanları, çalı çırpı arasında bile rahatlıkla gelişir. Akçaağacı tanımak için, uçları pek sivri olmayan ve iç yüzü beyazımsı yapraklarına dikkat etmek yeter. Odunu beyazımsı ve nispeten yumuşaktır. Asitlerle kolayca boyanabildiği için renkli kaplama olarak kullanılır. Kökünden elde edilen kerestenin, hele baltalık ormanlardaki kütüklerinden çıkarılan tahtanın damarları çok belirlidir. Küçük lüks mobilya yapımında makbuldür.

Akçaağacın bir çeşidi olan yalancı çınar, ormanlarda dağınık bir şekilde bulunur. Uçları çok sivri olan yaprakları, çınar yaprağını andırır. Bazen kırmızımtırak olan odunu, işlenmeğe elverişlilik bakımından akçaağacın odunu kadar değerli değildir. Üstelik de kolaylıkla kurtlanır.

Kartopu yapraklı akçaağaç, Alplerin, Pirenelerin ve Jura’nın dağlık bölgelerinde yetişir. Açık pembe renkli odunu, akçaağacın odununa kıyasla daha ince liflidir. Bu bakımdan, ince marangozlukta akçaağaca tercih edilir.

Kır akçaağacı, yukarıda sayılan akçaağaçların en bodurudur. Çok ince lifli ve cilâya elverişli olan sert odunu, limon ağacı odununu andırır. Dayanıklılığı bakımından, silâh kabzalarının ve tarım âletlerinin yapımında, bıçak saplarında, ince marangozlukta ve çalgı âletlerinde kullanılır. Genellikle budaklı olan köklerinden pipo ve tabaka yapılır.

Kuzey Amerika’da yetişen şekerli akçaağacın özsuyu, ısıtılıp iyice karıştırılınca, Kanada’da çok tutulan bir şeker verir. Nitekim, Kanada’nın bayrağında da bir akçaağaç yaprağının resmi vardır.

Akçaağaç yapraklı üvez. Bk. ÜVEZ.

Yorum Ekle

Click here to post a comment