A Harfi Ansiklopedi Nedir?

AKCİĞERLİLER

Karından bacaklı yumuşakçaların bir takımı (pulmonata). Karada veya tatlı sularda yaşayan birçok türleri vardır. Devamlı olarak tatlı suda yaşayan bazı cinslerinin solungaçları olmadığından, bunlar zaman zaman suyun yüzüne çıkarak solunum keselerini hava ile doldurur. Deniz kenarlarında, gelgit bölgelerinde yaşayanları da bulunur. Derin göllerde yaşayan bazı türleri ise deri ve akciğerlerini su solunumlarda kullanılır. Yumuşaklardan başka eklemli ve omurgalı akciğerliler de vardır. Bunların çoğu yumurtlar, pek azı da doğurur. Her türün akciğer yapısında o türü niteleyen değişiklikler görülür.

Genellikle çift organlar olan akciğerler, türleri ne olursa olsun (omurgalı, eklemli, yumuşakçalar vb.), toprak veya toprak hayvanlarından gelme su türlerini (fok, balina) nitelendirir. Bunlarda akciğerler her zaman duvarları bol kanlı, içinde çeşitli yollarla değiştirilir hava bulunan birer boşluk gibi görünürse de birçok tipleri vardır. Akciğerli yumuşakçalarda (sümüklüböcek) yalnız bir akciğer vardır, kabuğun girişinde bulunur ve sağ tarafta bir pnömostom (akciğer ağzı) ile dışa açılır. Toprakta yaşayan birçok kabuklularda (yengeç vb.) havalandırma boşlukları vardır. Örümceklerin karnında bir veya iki çift akciğer bulunur. Havaya çıkabilen balıklarda ayrı iki durum görülür. Tirmaşık balıkların bronş kaynaklı akciğerleri ve dipnol’ların, yüzme torbasının bir değişiminden meydana geldiği sanılan akciğeri.

Kurbağagillerde, akciğer havası basit bir yutma ile değişir. Sürüngenlerde iç duvarın üst üste kıvrılması ile akciğer yüzeyinin gittikçe genişlediği görülür. Akciğerlerin en dikkate değer şekillerine kuşlarda rastlanır. Hava, hava kılcalları içinde tek yönde seyreder, böylece oksijenin kana geçişi (hematoz) soluk verme zamanında bile kesintisiz olarak devam eder. Kanın attığı gazların tamamı derhal dışarıya çıkarılmış olur. Ayrıca, kuşların hava keseciklerinde yedek taze hava bulunur. Memeli hayvanların akciğeri insanınkine benzer.

Yorum Ekle

Click here to post a comment