A Harfi Ansiklopedi Nedir?

AKSUNGUR

Karasungur olarak da bilinir. Türk büyüklerine verilen ünvanlardandır. Sungur, lehçe ve şive farkları ile ‘’sunkur, sonkor, songor’’ vb. şekillerde telaffuz edilen kelime, doğan cinsinden bir kuşun adıdır. Ak ve kara olmak üzere iki cinsi vardır.

AKSUNGUR

Akhun hükümdarı, bazı kaynaklarda adı Kunha olarak da geçer. Sasani-Akhun münasebetlerinde önemli rol oynadı. Sasani prensi Firuz’a yardım etti, onun tahta geçmesini sağladı. Buna karşılık Belh-Merv arasındaki arazi ile Belh bölgesini aldı, ayrıca Firuz’un kız kardeşi ile evlenerek Sasani hükümdar ailesi ile akraba oldu. Fakat bu akrabalık, Sasani-Akhun çatışmasını önleyemedi. Firuz, birçok defalar Akhunlar’a karşı savaş açtı, fakat her seferinde yenildi. Sonunda savaş meydanında oğulları ile birlikte öldü. Yerine, daha sonra devlete ikinci adını verecek olan Eftalit (Ephtalanehos) geçti. Aksungur sadece İran’dan değil, Hindistan’dan da pek çok yerleri alarak ülkesine kattı. Hindistan’a ilk Türk akınları Aksungur zamanında oldu.

AKSUNGUR

Selçuklu kumandanı ve valisidir. Aksungur”un adına ilk defa, Melikşah’ın Suriye seferinde rastlanır. Melikşah, kardeşi Tutuş’u, Suriye melikliğinde bıraktıktan sonra, onun tahta karşı ayaklanmasını önlemek için ünlü devlet adamlarından dan Gökermiş’i Musul, Buzan’ı Urfa, Gürboğa’yı Antakya, Aksungur’u Halep valiliğine tayin etti (1086). Aksungur’a Kasım-ud Devle (devletin ortağı) unvanını verdi. Meliksah Fatımi devletini yıkmağa karar vermiş, bu işe de kardeşi Tutuş, Aksungur ve Buzan’ı memur etmişti. Fakat kumandanların aralarında çıkan anlaşmazlık ve Aksungur’un seferden ayrılması sebepleriyle bu karar yerine getirilemedi (1092). Tutuş’a ağabeyi Melikşah ile barışmak üzere Bağdat’a giderken yanında Aksungur ile Buzan da vardı. Tutuş, yoldayken Melikşah’ın öldüğünü duyunca, Bağdat’a gitmekten vaz geçti, Selçuklu tahtına oturmaya karar verdi ve büyük sultana ait şehirleri zapt etmek üzere harekete geçti. Büyük sultana sadık olan Aksungur ve Buzan Tutuş’un yanından ayrılarak vilayetlerine döndüler ve yeni Selçuklu Sultanı Berkyaruk’a mektup yazarak, Tutuş’un tahtı ele geçireceğini haber verdiler ve bunu önlemek için kendilerine gereken yardımın gönderilmesini istediler. Fakat Sultan, onlara hiçbir yardım göndermedi. Tutuş’da bundan faydalanarak Halep üzerine yürüdü. Aksungur’u yendi, esir aldı ve 1094 yılında öldürttü. Aksungur, Melikşah’ın kölelerinden, Musul atabeyi İmadeddin Zengi’nin babası ve Nureddin Mahmud Zengi’nin dedesidir.

AKSUNGUR

Irak Selçuklularından, devlet adamıdır. Meraga valisi olan babasının öldürülmesi üzerine yerine vali oldu (1116). Irak Selçuklu devleti kurulunca, Sultan Mahmud’u hükümdar olarak tanıdı. Sultan Mahmud onu oğlu Davud’a atabek ve mürebbi yaptı. Mahmud 1131 yılında ölünce, Aksungur Davud’u hükümdar ilan etti. Fakat amcaları Tuğrul, Mesud ve Selçuk, Davud’un hükümdarlığını tanımak istemediler. Aksungur, efendisini tahtta bırakmak için çetin savaşlara girişti ve Davud’un amcalarını yendi. Fakat Tuğrul, Sultan Sancar’dan yardım aldı. Aynı zamanda çok iyi bir kumandan olan Karasungur’u kuvvetlerinin basına geçirdi. Aksungur, Karasungur ile yaptığı savaşı kaybetti, Tuğrul’u sevmeyen Sultan Mesud’un yanına kaçtı. Halife, Müstersid Billah, Tuğrul’u sevmediği için, Mesud ve Aksungur’a yardım etti. Aynı zamanda Aksungur, valisi bulunduğu Meraga’dan hayli asker topladı ve Karasungur’la yaptığı savaşı kazandı. Tugrul, Rey’e çekildi, bu suretle Sultan Mesud’un Irak ve Azerbaycan hükümdarı olmasını sağladı. Ancak, bu zafer Aksungur’a mutluluk getirmedi. Batıniler tarafından 1133 yılında Hemedan’da öldürüldü.

Yorum Ekle

Click here to post a comment